Hôm qua 4/11, thảo luận về công tác phòng ngừa, chống vi phạm pháp luật và tội phạm cũng như kết quả hoạt động cụ thể của các cơ quan tư pháp, đa số ý kiến đại biểu Quốc hội đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ, của Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tối cao và Tòa án nhân dân (TAND) tối cao trong các mặt công tác này, giúp giữ vững trật tự, trị an xã hội, kiềm chế và từng bước đẩy lùi vi phạm, tội phạm, củng cố lòng tin của người dân, góp phần tạo điều kiện cho kinh tế đất nước phát triển...

Bộ trưởng Bộ Công an Lê Hồng Anh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày báo cáo công tác phòng ngừa, chống vi phạm pháp luật và tội phạm. Ảnh: TTXVN.

Tuy nhiên, các đại biểu Quốc hội cũng cho rằng, công tác tư pháp vẫn còn nhiều vấn đề hạn chế, tình hình vi phạm, tội phạm vẫn còn ở mức đáng ngại,… đòi  hỏi Chính phủ, TAND tối cao, VKSND tối cao cần nâng cao hơn nữa chất lượng công tác nhằm đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Còn nhiều "án treo" cho tham nhũng

Tại phiên thảo luận, nhiều đại biểu Quốc hội bày tỏ sự không đồng tình với kết quả xét xử ở nhiều vụ án, có nhiều bị cáo được tuyên "án treo". Trong các vụ án tham nhũng, tỉ lệ bị cáo được tuyên "án treo" lại nhiều nhất.

Đại biểu Chu Sơn Hà, Phó trưởng Đoàn Đại biểu Quốc  hội TP Hà Nội đặt vấn đề: Có tới 31% đối tượng phạm tội tham nhũng được tuyên cho hưởng án treo là nhiều. Theo đại biểu, phải chăng có vấn đề chưa thống nhất trong đường lối xử lý loại tội phạm này. Do vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ và các cơ quan tư pháp rà soát lại hướng dẫn đường lối xét xử cho đúng đắn, thống nhất, đồng thời các cơ quan tư pháp cần khẩn trương tiến hành đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cán bộ để làm tốt hơn nữa công tác điều tra, truy tố, xét xử.

Cùng chung ý kiến này, đại biểu Huỳnh Nghĩa (Đà Nẵng) nhận xét: Trong xét xử tội phạm tham nhũng, việc áp dụng quá nhiều "án treo" không đem lại hiệu quả về răn đe, phòng ngừa tội phạm nói chung. Theo đại biểu, các văn bản, chủ trương của Đảng, Nhà nước luôn yêu cầu phải xử lý thật nghiêm khắc đối với hành vi tham nhũng, tội phạm tham nhũng. Vì thế, càng không thể nương nhẹ với loại tội phạm này, dù nhân thân của người phạm tội có tốt.

Với mong muốn các vụ án tham nhũng cần được sớm làm rõ, đưa ra xét xử kịp thời, đúng pháp luật, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, đại biểu Nguyễn Minh Thuyết, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội khẳng định: Tội phạm nguy hiểm nhất hiện nay là tội phạm về tham nhũng. Năm nay, không xuất hiện thêm những vụ án điểm về tham nhũng, nhưng vẫn có những nghi án lớn về tham nhũng và việc xử lý thì chậm.

Ví dụ vụ PCI đang rất cần tài liệu từ phía nước ngoài để xem xét xử lý, nhưng mỗi ngày cơ quan chức năng chỉ dịch được 11 trang tài liệu, quá chậm để phục vụ việc xem xét, xử lý vụ việc một cách kịp thời.

Oan, sai giảm; chất lượng công tác điều tra được nâng cao

Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cũng như nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội đánh giá cao chuyển biến nói chung của công tác điều tra, truy tố, xét xử trong năm 2009. Trong đó chất lượng điều tra đã có chuyển biến khá rõ rệt, tỉ lệ các vụ án kết thúc điều tra, được đưa ra truy tố, xét xử đạt tỉ lệ rất cao, số lượng các vụ án bị trả lại để điều tra lại, điều tra bổ sung… giảm, đặc biệt các vụ án mà bị can được đình chỉ điều tra do không phạm tội giảm mạnh so với năm 2008. Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Thu Ba đồng tình cho rằng, đây là chuyển biến rất tốt về chất lượng công tác điều tra.

Cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị

Đại tướng Lê Hồng Anh, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết: Năm tới là năm diễn ra nhiều sự kiện trọng đại của đất nước; tình hình kinh tế thế giới cũng còn những diễn biến khó lường, ảnh hưởng đến tình hình trong nước. Dự báo tình hình vi phạm, tội phạm của nước ta sẽ vẫn còn nhiều khó khăn, phức tạp.

Để làm tốt công tác này, lực lượng Công an vẫn sẽ tiếp tục giữ vai trò nòng cốt. Tuy nhiên, cần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị với nhận thức cao về ý nghĩa của công tác này cùng với những hành động cụ thể để bảo vệ vững chắc trật tự, trị an xã hội trong tình hình mới.

Theo Bộ trưởng Lê Hồng Anh, để góp phần giảm bớt những phức tạp về an ninh trật tự, một trong những giải pháp cơ bản là phải đẩy mạnh phát triển kinh tế, tạo việc làm, ổn định đời sống người lao động, đặc biệt quan tâm bố trí đào tạo, giải quyết việc làm cho thanh niên bỏ học,… các cấp ủy, chính quyền cơ sở cũng cần được bồi dưỡng, nâng cao năng lực giải quyết kịp thời những vấn đề phức tạp về an ninh trật tự phát sinh từ cơ sở.

Theo Bộ trưởng Lê Hồng Anh, công tác phòng ngừa vi phạm, tội phạm là quan trọng hơn cả, nên  các ngành, các cấp cần quan tâm nhiều hơn đến việc phát triển các phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, nhân rộng các điển hình tiên tiến trong phòng ngừa, chống vi phạm, tội phạm; nâng cao ý thức cảnh giác của công dân trong phòng ngừa tội phạm…

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Thu Ba cũng cho rằng, thời gian qua vẫn có sự né tránh, đùn đẩy dồn lên vai một mình lực lượng Công an trong việc phòng ngừa, chống vi phạm pháp luật và tội phạm, trong khi đây là việc cần sự tham gia của nhiều ngành, nhiều cấp chính quyền. Do vậy, cần có sự thay đổi cả về nhận thức và hành động trong vấn đề này.

Hôm nay 5/11, Quốc hội tiếp tục thảo luận về báo cáo của các cơ quan tư pháp